Uiergezondheid


Een goed fysiologisch evenwicht (homeostase) in de uier is zeer belangrijk voor de uiergezondheid. Homeostase is een proces in het interne milieu van bijvoorbeeld de uier dat voor een stabiel evenwicht zorgt. Ook onder veranderingen in de omgeving waarin het dier zich bevindt.

Het fysiologisch evenwicht van de uier wordt beïnvloed door verschillende factoren op het bedrijf. Onderzoek wijst uit dat alle factoren onder controle moeten zijn om problemen als hoog celgetal (subklinische mastitis), klinische uierontsteking (mastitis) en productieverlies te voorkomen.  

Met name bacteriële infecties zijn voortdurend een bedreiging voor de uier. In de interactie en het evenwicht tussen de uier en de externe bacteriën, is de rol van de weerstand en het uiermicrobioom belangrijk. Deze interactie vormt een groeiend onderwerp voor wetenschappelijk onderzoek. Het uiermicrobioom is het geheel van de micro-organismen (vooral bacteriën) op en in de uier.  

Onderzoek wijst uit dat de weerstad van een koe door natuurlijke middelen te verbeteren is. Voorbeelden zijn bepaalde glucanen (suikerketens) en stoffen uit knoflook zoals seleen en zwavelverbindingen. De gebruikte kwaliteit en concentratie in bijvoorbeeld een knoflookbolus zijn daarbij cruciaal. Er bestaan grote kwaliteitsverschillen. 

Een verstoring van het uiermicrobioom (bijvoorbeeld door een pathogene bacteriële infectie, verminderde weerstand of een verkeerde melktechniek) kan resulteren in hoog celgetal of in mastitis. In sommige mastitis gevallen worden geen pathogene (ziekmakende) bacteriën gevonden. Dit kan een aanwijzing zijn dat alleen de verstoring van het fysiologisch evenwicht van de uier al voldoende kan zijn om mastitis te ontwikkelen. Bekende ziekmakers zijn de bacteriën e. coli en staphylococcus aureus en staphylococcus epidermis. 

Studies suggereren dat een optimale diversiteit (=veel verschillende soorten bacteriën) van het uiermicrobioom zorgt voor een fysiologisch evenwicht en een zogenaamde immunologische homeostase. Een minder divers uiermicrobioom geeft een grotere kans op hoog celgetal en mastitis.

Beschadigingen aan de huid van de uier kunnen een lokale ophoping geven van pathogene bacteriën. Dit kan uiteindelijk een ontsteking van het uier opleveren. Het uiermicrobioom is namelijk een dynamisch microbieel ecosysteem waar interactie is tussen speen(top), speenkanaal, huid. De huid van de uier en van de spenen moeten daarom altijd in optimale conditie zijn en goed worden verzorgd. 

Schema microbioom uierjpg