BOLUS BLOG: GECOMBINEERDE NATUURLIJKE AANPAK BIJ PROBLEMEN MET CELGETAL OF MASTITIS

BOLUS BLOG: GECOMBINEERDE NATUURLIJKE AANPAK BIJ PROBLEMEN MET CELGETAL OF MASTITIS

Een beginnend uierprobleem zoals hoog celgetal (subklinische mastitis) behandelen met antibiotica is tegenwoordig veelal niet meer de eerste gedachte of actie. De ontwikkeling van goede, gestandaardiseerde natuurlijke producten in combinatie met een vroegtijdige signalering én snelle actie kan de meeste uierproblemen vlot succesvol oplossen. Het kan er ook voor zorgen dat de problemen niet serieuzer worden zoals de ontwikkeling naar een uierontsteking of klinische  mastitis. Een combinatie aanpak van een goed supplement, bijvoorbeeld een bolus ter ondersteuning van de weerstand, én het smeren van uierolie blijkt effectief. De dierdagdosering (DDD) van antibiotica kan met deze gecombineerde behandeling flink naar beneden.

De werkzaamheid van een natuurlijk product hangt volledig af van de kennis over de gebruikte actieve stoffen in gewassen zoals knoflook en in etherische oliën. Er is namelijk zeer grote variatie in kwaliteit én in stabiliteit van natuurlijke producten. Helaas is op de markt een wildgroei ontstaan aan veterinaire preparaten van twijfelachtige kwaliteit zoals preparaten met knoflook en etherische oliën.  

Natuurlijke stoffen zoals knoflook, etherische oliën, specifieke natuurlijke extracten, vitamines en mineralen kunnen ook antibacteriële eigenschappen hebben of de weerstand versterken. Dit zijn erg belangrijke eigenschappen om te kunnen combineren in een effectieve bolus of een probaat product voor op de uier zoals een uier olie of mint. Knoflook bevat verschillende actieve stoffen waarvan bijvoorbeeld allicine zeer vluchtig is. Preparaten met allicine kunnen daarom snel hun activiteit verliezen. 

Promotie-onderzoek, uitgevoerd door een vakgroep van de faculteit diergeneeskunde van Universiteit Utrecht, wijst uit dat specifieke extracten uit knoflook en andere kruiden in staat zijn om een bacteriële biofilm van de staphylococcus bacterie te doorbreken door verstoring van de onderlinge communicatie tussen bacteriën. Andere onderzoeken laten zien dat ook bepaalde etherische oliën biofilms kunnen doorbreken. Hierdoor zijn bacteriën bereikbaar geworden voor antibacteriële stoffen.

Bacteriële biofilms kunnen een probleem vormen in de uier bij sommige bacteriële infecties. Een biofilm een is een beschermend 'laagje' die over een kolonie van bacteriën heen gevormd kan worden. Een biofilm wordt gevormd door de bacteriën en kan ervoor zorgen dat er geen antibiotica bij de bacteriën kan komen. Een dergelijke infectie kan om die reden erg hardnekkig zijn. Te hardnekkig in veel gevallen waardoor dieren moeten worden afgevoerd.

Door gebruik te maken van verschillende producten met ongelijksoortige werkingen, kan een effectievere 'multi-target' behandeling worden uitgevoerd bij vroege uierproblemen. Naast het gebruiken van goede, natuurlijke producten is het erg belangrijk dat er tijdig wordt gestart met een behandeling. Een goede benadering kan passen in een bedrijfsgezondheidsplan. Een voorbeeld van een aanpak is:  

1-Eerste aandacht

Een eerste aandacht van de melkanalyse (geleidbaarheid of LDH) of MPR kan duiden op een beginnende mastitis. In deze fase kan worden gereageerd door een weerstand ondersteunend product zoals een specifieke bolus voor de weerstand waardoor het lichaam een beginnende ontsteking kan herstellen.

2. Vlokjes of een hard kwartier

Signalering van (lichte) vlokjes in de melk of een hard(er) kwartier kunnen duiden op een (vroege) klinische mastitis. Om deze beginnende ontsteking snel in- en uitwendig aan te pakken kan zowel specifieke snel werkende bolus en een effectief middel dat op de uier kan worden gesmeerd. Indien de uier gevoelig of pijnlijk is kan een goede pijnstiller het dier helpen in zijn herstel.

3. Pijnlijke mastitis en eetlust.

Als de uier gezwollen en pijnlijk is, heeft dit effect op de eetlust van de koe. De koe komt minder snel bij het voerhek, krijgt dus minder pensvulling waardoor herstel vertraagt en de melkproductie snel daalt. Dan is een snel werkende bolus die de weerstand kan ondersteunen en een antimicrobieel effect heeft een goede keuze. In combinatie met een juiste pijnstiller (bijvoorbeeld in bolusvorm) en een olie met natuurlijke pijnstiller welke op de uier gesmeerd kan worden. Hierdoor behoudt de koe een goede eetlust. Een goede eetlust en herkauwactiviteit zorgt voor een sneller herstel na ziekte en behoud van de melkproductie.