BOLUS BLOG: NAAR MINDER ANTIBIOTICA EN MEER NATUURLIJKE VEEHOUDERIJ

BOLUS BLOG: NAAR MINDER ANTIBIOTICA EN MEER NATUURLIJKE VEEHOUDERIJ

integrale visie antibioticareductie 1jpg

Naar minder antibiotica en een meer natuurlijke veehouderij

De Nederlandse veehouderij heeft met forse uitdagingen te maken, met name richting verduurzaming op verschillende vlakken. En verdere vermindering van het gebruik van antibiotica is een van de uitdagingen. De Nederlandse veehouderij heeft al een indrukwekkende antibiotica reductie gerealiseerd zonder in te boeten aan dierwelzijn en productieverlies. Verschillende factoren zoals: huisvesting, hygiëne, genetica, voer en natuurlijke preparaten spelen in rol in de realisatie van een verdere reductie van het gebruik van antibiotica. 

Nederlands onderzoek wijst uit dat een meer natuurlijke wijze van het houden van vee, leidt tot minder medicijngebruik. Een kruidenrijk grasland is goed voor de diergezondheid. 

Het valt sommige veehouders ook op dat ze minder gezondheidsproblemen hebben met het melkvee zodra ze de dieren weiden in percelen met een hoge diversiteit aan plantensoorten. De veehouders geven aan dat er een relatie bestaat tussen een rantsoen van méér dan alleen gras en de gezondheid en productie van hun vee. 

Het is aannemelijk dat kruiden een positieve bijdrage aan diergezondheid kunnen leveren wanneer ze in een bepaalde mate deel uit maken van het rantsoen. Kruiden kunnen bijdragen aan de gezondheid van dieren. In grote delen van de wereld zijn kruiden het enige medicinale middel dat ingezet wordt ter bevordering van diergezondheid. Kruiden zijn bovendien aantrekkelijk voor teelt op minder vruchtbare gronden omdat ze goed groeien onder suboptimale bodemvruchtbaarheidcondities.

Relatie tussen kruiden in grasland en antibioticagebruik

Het is niet mogelijk om koegezondheid met één enkele indicator te duiden. Bij de meest voorkomende dierziekten bij melkvee, bijvoorbeeld mastitis, melkziekte en kreupelheid spelen meerdere factoren een rol. Alhoewel duidelijk is dat gezondheid en de mate van antibioticagebruik van veel factoren afhangt, kunnen we vaststellen dat de kwaliteit van de weide in termen van kruiden een belangrijke factor is. Koeien lijken baat te hebben bij een gevarieerd dieet dat méér omvat dan alleen gras. Kruiden, voornamelijk de secondaire metabolieten zoals polyfenolen in de kruiden, blijken een ideale aanvulling te zijn voor mineralen en vitaminen die belangrijk zijn voor de gezondheid van de koe. Maar deze zijn vaak al in voldoende mate aanwezig in het voer. Met name de invloed van de secondaire metabolieten op het microbioom spelen hier en rol. Lees meer hierover in onze andere blog.

Secondaire metabolieten 

Secundaire metabolieten zijn stoffen die vaak via complexe metabolische wegen worden gevormd in onder meer wortels, bladeren en vruchten. In totaal wordt hun aantal geschat op 200.000. Ze kunnen scheikundig worden ingedeeld in verschillende families zoals terpenoïden, carotenoïden, alkaloïden en polyfenolen. Alleen al voor de terpenen zijn meer dan 30.000 verschillende componenten beschreven. Secundaire metabolieten maken deel uit van de typische aroma’s van planten en fruit. De gehaltes variëren gedurende het seizoen. Het is ondertussen duidelijk dat meerdere van deze stoffen ook belangrijke effecten hebben tegen verschillende aandoeningen in dier en mens. 

Van verschillende secundaire metabolieten werd aangetoond dat ze invloed hebben op de groei van micro-organismen. Verschillende artikelen rapporteerden bijvoorbeeld de werking van metabolieten als trans-hexanal, hexenal, cinnamaldehyde, carvacrol, citral, carvone, eugenol en thymol op de groei van bacteriën en schimmels. Specifieke metabolieten hebben invloed op het microbioom en kunnen voordelig zijn voor de gezondheid van het dier. Met name die dieren die veelal monocultuur gras vreten.

Natuurlijke middelen 

De inzet van natuurlijke middelen in de vorm van aanvullende diervoeders kan een methodiek zijn om de gezondheid van het dier te ondersteunen. Kruidenrijke graslanden zijn voor veel veehouders moeilijk om snel te realiseren. Het omschakelen naar het kruidenrijk grasland is een langdurig en lastig proces. Een snellere wijze om dieren te voorzien van extra secondaire metabolieten kan via compacte aanvullende natuurlijke middelen. Met name in stress piekmomenten zoals rond het afkalven, is extra aandacht voor de gezondheid van het dier belangrijk.